नमस्कार, अदरणिय पाठक बन्धु स्वागत छ तपाईंलाई यो सिर्जनशिल साहित्य समुह काठमाडौँ द्वारा संचालित यो ब्लग मा । यहाँ तपाईंले देश र बिदेशमा रहनु भएका लेखकका लेख रचना नियमित रुपमा पढ्न पाउनु हुनेछ । यि रचनाहरु आजिबन का लागि सङ्ग्रहित गरिएको छ । यहाँ कबिता ,गजल, मुक्तक, गीत, हाइकु कथा छन । हरेक श्रस्टाको रचना सँगै रचनाकारको तस्बिर र सामाजिक संजाल फेसबुक को लिंक राखिएको छ , जस्ले पाठकलाई सीधै रचनाकारसग साक्षात्कार गर्ने मौक़ा मिल्दछ। रचना प्रतीकों कपि -राइट श्रस्टामै सुरक्षित रहेको छ। ।

Tuesday, November 11, 2014

gajal- अम्बिका प्रसाद बन्जारा





संबिधान बन्दैछ रे हेरौं अब केके छापिन्छ |
बिचार गर्दै गर्नुहोला युवालाई कहाँ राखिन्छ |

**
अचेल यस्तै समाचार अखबारमा आउँदैछन '
नेताजीले भने'रे जात जातलाई शहर बाँडिन्छ |
**

बाँदरले न घर बनाउँछ न बनाउन दिन्छ ''
र त अग्रगामी पाइला पनि बिचैमा तानिन्छ |
**

जात जातलाई उचालेर चर्चित भए थुप्रै यहाँ ''
जातिएता बाल्ने कागज अब अबस्य च्यातिन्छ |
**

वाहाँ भन्नुहुन्छ फेरी राजतन्त्र फर्किन्छ हरे ''
तानाशाही बिरुद्दमा सरकारको धारणा मागिन्छ |

**
शाथिभाइ भन्दै थिए 'बन्जारा' अब नेता बन्छ ''
तालपरे शाथिहरु संसद भबन पक्कै चाहारिन्छ |


‪#‎अम्बिका_प्रसाद_बन्जारा‬ 'मोहनपुरे'
२०७१/ कार्तिक / २०
 

Tuesday, November 4, 2014

गजल-Jagat Lama

 

गजल
चाहीएन अर्को संसार पर्दैन भो अब मलाई ।
यो भन्दा बढी अरु प्यार पर्दैन भो अब मलाई ।

तिमी सँग लेकबेशिमा जीउनलाई सिकेको छु,
भुगोलको सिङ्गो आकार पर्दैन भो अब मलाई ।

चाँप चाम्पा चमेली त लजाउँछन तिमी हाँस्दा,
सौदर्यको अर्को बहार पर्दैन भो अब मलाई ।

तिमी सँग सँगै हुँदा दु:ख सागर केही होइन,
वालुवाको ढोर कि-नार पर्दैन भो अब मलाई ।

अँधेरिमा मेरो जुन मझेरिमा भेट।-उँछु,
भाग्य साँच्न ठुलो निधार पर्दैन भो अब मलाई । 

फाक फोक -४ , ईलाम

मुक्तक--विवश एस.वि

मुक्तक

यहाँ जीवन सँग भिड्ने हरुको जमात धेरै छ।
टाउको टेकि उल्टो हिंड्ने हरुको जमात धेरै छ।
मखमली सयपत्री सजाई दिन्छु भन्दै,
दुई चारदिनमै नाता गिड्ने हरुको जमात धेरै छ।

हेटौंडा-५
हाल-बनेपा १०

कविता 'जिवनमा नवरंग' -Chintan Yatri

जिवनमा नवरंग
दुईवटा ढुङ्गा बेजोडले ठाेके
आगाे निस्कन्छ
समस्याहरुका खातलाई
समाधानकाे हेम्मरले ठेाके
जिवनमा गन्तव्य भेटिन्छ
तिमी पहिचानकाे भाेकाे हाे भने
- आफैलाई खन्दै
-आफैलाई पुर्दै
-आफैलाई पाेख्तै
- आफैलाई उठाउँदै
- आफैलाई केलाउँदै
- आफैलाई छान्दै
गर
तिम्रो प्रतिस्पर्धी तिमी नै हाे
किन कि तिमी भित्र
-अल्छी र जागरकाे संग्राम चल्छ
-निन्द्रा र कायरताले पाैठेजाेरी खेल्छ
तिनै अल्छी
तिनै निन्द्रा
अनि कायरता संग तिमी आफै
-जाेश
-जागर
-उत्साह
-उमंग
-अठाेट
-दृडता
-निरन्तरता
रुपि अस्त्रले बज्र प्रहार गरेर
तिमी आफै विजयी बन्नु छ
तिमी आफैले फूलका माला उन्नु छ
अनि
आफैले आफूलाई विजयकाे माला पहिर्याउँनु छ
जब तिमी
तिम्रा धारिला अस्त्रहरुमा
सधै साँध लाउँछाै
तब तिमी अवश्य उचाइमा पुग्दछाै
गति र गन्तव्य भेट्दछाैं
हाे तिमीलाई लाग्छ
साथी संघी मेरा प्रतिस्पर्धी झैं
तर
तिमी भित्र तिमी नै एक जिवन्त प्रतिस्पर्धी हाै
किन कि
तिम्रो दायाँ मस्तिष्क
र
तिम्रो बाँया मस्तिष्क
विचमा युध्द नै चर्कन्छ
एउटा कर्मशिल बन भन्छ
अर्को आलश्य गर भन्छ
त्यसैले त
दायाँ र बायाँ मष्तिकलाई
मनरुपि दरिलाे तारले बाँधेर
तिमी लक्ष्यमा ड्ट्नु पर्छ
तिमीले जिवनमा नवरंग
ल्याउँनु पर्छ ।
*चिन्तन यात्री लेखन यात्रामा

कथा- "प्रायश्चित प्रेमको" - दिनेश राज पुरी

कथा- "प्रायश्चित प्रेमको"

          उसको म्यासेजले म जीवनमा पहिलो पटक यति धेर भिजेछु!भावुकताले!स्वर्णिम कल्पनाले!सीमारहित खुसीले!
         मैले थाम्नै सकिन यो खुसी!हत्तपत्त राधिका,सुधा,श्रीसा सबैलाई इन्बक्स खोल्दै भनें-'खुब् टिक्दैन भन्थ्यौ नि!हेर छुच्ची हो! मेरो प्रेमले लेखेको म्यासेज-"भन्थिस् नि तेरो जिन्दगी मेरो निजी हो!तँ मेरो होस्!केवल मेरो! मेरो सेरोफेरोबाट टाढा जाने तँलाई अधिकार छैन!हो,म तेरो रहेछु!मलाई स्विकार छ-तेरो हुन!मेरो सिङ्गो जिन्दगी तँलाई भो!आइजो हावाजस्तै उडेर!र, लैजा मलाई तेरो-बस्ती!"
म्यासेज पढेर उनीहरुले मेरो पिठ्यूँमा गहिरो धाप मारे-भावुक मुद्रामा!मानौं;मलाई सुम्सुम्याउँदै छन् उनीहरु!फुल्याउँदै छन्!म कुनै ठूलो पीडामा छु!शोकमा छु!त्यो भावुकतालाई निफन्ने म सँग फुर्सद थिएन सायद! मैले पचाइदिएँ-अलिकती मुस्काइदिएर-प्रेमकै उधारो मुस्कान!
आज एघार महिना पछि आएको आकष्मिक म्यासेज थियो यो!भावुक म्यासेज-छुट्टिनेबेला लेखेका म्यासेज झै!
त्यहाँ भन्दा अगाडि ऊ प्राय: उत्ताउला म्यासेज लेख्थ्यो!उरनठेउला म्यासेज लेख्थ्यो!कुरीकुरी लागिरहने म्यासेज लेख्थ्यो!
प्रेमको अंगालो!प्रेमकै जिन्दगी! प्रेमको न्यानो काख!प्रेमकै घर!आहा!
मैले कल्पनालाई यही बिट मारेर जबाफ टाइप गरें-'मैले जिन्दगी तँलाई ओछ्याइदिएकी थे प्रेम!तँ आइस् मनको बाटो!अब तँलाई फुत्किन कहाँ दिम्ला र! तँ सँगै भएँ भनें म काँडामा टेकेर पनि मुस्काई-मुस्काई तर्नेछु-जीवनको झोलुङ्गे पूल!आजसम्म जे जति भए, ती जम्मै भूलहरुलाई भगवानले नसुन्ने गरी बगाई दिउँ है-भेरीको छातीभरी!'
मैले कम्प्युटरमा "इन्टर" थिचें!
फेरि लेखें-' सरी! मेरो प्रेम!तँलाई सबै कुरा भन्ने मौका नै मिलेन त्यतिबेला! अब खुलस्त भन्न चाहन्छु- तँ बिना मेरो संसार छैन!तेरो तड्पाई बाँचें जिन्दगी-आजसम्म जति बाँचें तँ सँग छुटेर!मेरो संङ्कल्प सुन- यदि तँ मेरो भैनस् भने मेरो आधा जिन्दगी मेरो हुनेछैन! कुनै यौटी पागल प्रेमिको जिन्दगी हुनेछ! के तँ म यसैगरी तड्पिएको हेर्न चाहन्छस्?'
कम्प्युटर बज्यो!सङ्गै बज्यो कौतूहलताको अर्को घन्टी!हत्तपत नजर पोख्यौं हामीले!लेखेको थियो-"पृया, जिन्दगी न तेरो रहेछ!न मेरो रहेछ! यो त भगवानको रहेछ! हामी उसैका खेताला रहेछौं!कुन बेला आउँछ निम्तो-हामी त वस् कुरुवा रहेछौं-जीवनको!सबै भुललाई बिर्सिदे ल!
मलाई माफ गर् पृया!आज पनि पिरोलें!मेरो अघिल्लो म्यासेजको अनुरोध तँलाई नभएर उहीँ भगवानलाई थियो-जसको मूलदैलो छेवैमा चलिरहेछ-मेरो एक मुठी सास!
मलाई सप्रेम भगवानको हुन दे!बाई ........!!!

गजल -पल्लो ड्यांगको मुला

बोतल थियो हातमा बहाना'थ्यौ तिमी
करोडौको दिलमा चाहाना'थ्यौ तिमि ।। 
घाम हेर्दै पिउछु जुन हेर्दै पिउछु
जता हेर्यो त्यतै सिमाना थ्यौ तिमी
उर्दि गर्यौ जब मलाई समात्ने
दिल चोर्ने कैदी म त थाना थ्यौ तिमी ।।
भए रित्तो रित्तो च्यातिदा किताबै
मेरो जिन्दगिको पाना 'थ्यौ तिमी ।।
©मृत्युञ्जय
१७-०७-२०७१

गजल -Khakendra Saud Samarpan


पत्थरमा प्रेम फल्न अलि गाह्रो छ
मान्छेको दिल बदल्न अलि गाह्रो छ!!

तिमी काडा बोएर फूल को आसा राख्छौ
मेरो बिगत ओकल्न अली गाह्रो छ!!

बाटो बिराएर आउन न खोज्नु कसैले
जिबनको बाटो चल्न अली गाह्रो छ!!

स्थान बदलेर भुगोलमा दुरि त ल्याईएला
तर यीँ याद बाट टल्न अली गाह्रो छ!

तिमी कर्यौ श्रृङ्गार गर कयौ लुगा फेर
अनुहारमै म फिसल्न अलि गाह्रो छ!!

गजल- Badri Suvas


 · 


म आफ्नै मातापिता लाई महान देख्ने गर्छु 
र हर दुखी आत्मामा भगवान देख्ने गर्छु !!

तिमी सबै काममा समस्याहरू मात्र देख्छौँ
म ति हर समस्यामा समाधान देख्ने गर्छौँ .!!

सिर निहुराउदा तिमी अपमान ठान्छौ
त्यसैमा म आफ्नो आत्मसम्मान देख्ने गर्छु !!

तिमी पथ्थरमा फुलपाती चढाउने गर्छौँ
त्यही मन्दिर फुलको शमशान देख्ने गर्छु !!

गजल-Purna Kanchha Grg

मेरो बेस्सरी मन, दुखेको छ साथी
झर्यो आँशु आफ्नै, छुटेको छ साथी !!

सक्या छैन बुझ्नै, खबर के छ होला ?
खुशी खोज्न मुग्लान्, पुगेको छ साथी!!

जलाएर यो मन, बनाए नि माटो
टेकी मटोमा नै, उभेको छ साथी!!

न देखे कसैले, न भेटे कसैले
खुलेको छ पर्दा, लुकेको छ साथी!!

जवानी शहरमा, रमाएर उसले
सँगै खेल्ने खाने, भुलेको छ साथी !!

गजल -Deep Milan




छैन उत्साह छैन उमङ्ग छैन! 
यो मेरो जिन्दगी म सगँ छैन!! 

अरे यो प्रकृति अचम्मै देखे, 
रङ्ग पनि छैन बेरङ्ग छैन!! 

यी तिम्रा रोमानी हासोले कुनै, 
जागेन यौवना तरङ्ग छैन!! 

पृथिवी अध्यारो हुने यो हल्लाले,
म चिन्तित छैन म दङ्ग छैन!!

म तिमी नभए खोरण्डो बन्छु,
म सोचौ शरीरमा कुन? अङ्ग छैन!!

दीप मिलन
रुद्रपुर रुपन्देही
हाल दोहा कतार
कार्तिक १६ २०७१

mukktak -Ram Sharan Shrestha




जिन्दगी एकातिर, मन एकातिर 
शरिर एकातिर, धड्कन एकातिर !
यसरी समयले, छुट्याईदिएको छ 
तिमी एकातिर, जीवन एकातिर !!

चिसापानी , रामेछाप

मुक्क्तक - लेख कार्की



फेरि पनि चिनेकैले जिस्क्याएर मार्न लागे
मलाईत आफन्तैले जिस्क्याएर मार्न लागे
साली भन्दै जति खेरै गाला ओठ चिमोटेर
ठूलि दिदी तिम्रापैले जिस्क्याएर मार्न लागे

muktak - Ramesh Pariyar




बाच्ने आधार तिमी बन्छौ भने
मलाई नै आफ्नो भन्छौं भने !!
जमाज कै अगाडि भित्राउछु तिमीलाई 
जस्तो सुकै परिस्थिती सहन्छौ भने !!

मुक्क्तक - Ramesh Pariyar



खबर्दार तिम्रो हात समाउला कसैले
सुटुक्क मन भित्र बसाउला कसैले !
जाल झेल गरि अनेक
टुना मुनामा फसाउला कसैले !!

Friday, January 24, 2014

भो भो नसताउ मलाई यादहरू पठाएर


भो भो नसताउ मलाई यादहरू पठाएर 
चिसो यो कालो रातमा सपनाहरू खटाएर 

यति डस्छौ की हेर जब म एक्लो हुन्छु 
तिम्रै सुन्दर आकृति यो मनमा उदाएर

रात भरी सपनामा अंकमाल गरी बस्छौ 
आँखा खोल्दा बिलाउछौ यार प्यार थमाएर

भेटिदैनौ छाम्दा खेरी देखिदैनौ हेर्दा खेरी 
प्यार पोख्छौ तिम्रो हृदय बाट रसाएर 

नझोसि देउ यसरी प्यारको आगो मुटुमा
छट्पटिने गरी यो 'ख्वामित' लाई सताएर

"पल्लि"मगर "ख्वामित"
स्याङ्जा

नेपाली बहरको बारेमा केहि जानकारी :-


नेपाली बहरको बारेमा केहि जानकारी :-



केवल आक्षेरिक एकरूपतालाई आधार मानी लेखिने बहरलाई नेपाली बहर भनिन्छ। मिसरामा प्राय घटीमा ६ र बढीमा २० अक्षरहरू हुन्छन। नेपाली बहरमा अक्षर गनिन्छ, मात्रा गनिन्दैन।

उदाहरण:

६ अक्षर:-
मिठो प्यार पाएँ [मि-ठो प्या-र पा-एँ = ६]
काखमा रमाएँ। [का-ख-मा र-मा-एँ = ६] - गोर्खे साइँलो

७ अक्षर:-
प्यासमा पानी पायौ [प्या-स-मा पा-नी पा-यौ = ७]
साथमा माया लायौ। [सा-थ-मा मा-या ला-यौ = ७] - गोर्खे साइँलो

१६ अक्षर:-
समेनामा बोकी ल्यायौ भएँ प्यारा घर्की रानी [स-मे-ना-मा बो-की ल्या-यौ भ-एँ प्या-रा घर-की रा-नी = १६]
तिमी हुँदा तातो प्याला भएँ आफैँ पानी पानी। [ति-मी हुँ-दा ता-तो प्या-ला भ-एँ आ-फैँ पा-नी पा-नी = १६] - गोर्खे साइँलो

नेपाली लोक छन्द
नेपालमा अक्षरको उच्चारणको आधारमा, केही नेपाली शैलीका लयहरू पनि निकै प्रचलनमा आएका छन्।नेपाली लोक छन्दमा अक्षर गनिन्छ, मात्रा गनिन्दैन

जस्तै:

सानो छ खेत सानो छ बारी सानै छ जहान
नगरी काम पुग्दैन खान साँझ र बिहान

[सानो ‍छ = ३, खेत = २, सानो छ = ३, बारी = २, सानै छ = ३ जहान = ३] = १६
[नगरी = ३, काम = २, पुग्दैन = ३, खान = २, साँझ र = ३ बिहान = ३] = १६
केहि नेपाली लोक छन्दहरू:[२१]।

असारे – झ्याउरे (३+२+३+२+३+३=१६):

सानो छ खेत सानो छ बारी सानै छ जहान
नगरी काम पुग्दैन खान साँझ र बिहान

सवाई (४+४+४+२ =१४)

समय यो बगिर'न्छ नदी बगे जस्तै
मान्छे खोज्छ डुब्न यहाँ हावा हुरी जस्तै

सेलो :-
(२+२+३=७)

पैले बाज्या पालामा
रूप्या गन्थे डालामा

मारूनी (४+३+३ = १०)

मेरो माया आउँछौ कि भनेर
भीरको बाटो सम्मै छ खनेर

बालौरी (४+२ = ६ वा ४+३=७)

ताराबाजी लै लै
मामा आए घोडा
सानी सानी छोरी छ
काली ह्वैन गोरी छ

घाँसे (काठे भाका) (१८ देखि २१ अक्षर)

आजै र म त घाँस काट्न गएँ टिकी त खस्यो पातमा
बैरागी ज्यानको मन बुझाई दिने कोही छन् कि साथमा,

झ्याउरे ( १९ देखि २० अक्षर )

गाइने दाइ आएर गाए सबैलाई धुरुरु रुवाए
बीस हुन्छ अक्षर भन्दै झ्याउरेमा सँसारै अटाए,

मात्रिक बहर

अक्षर गन्दा कम बेश भए पनि यसका सबै मिसरामा मात्रा बराबर हुन्छ र, लघु गुरूको क्रम समान हुँदैन।

(नोट - हालै पोष्टराज चापागाईं ज्यु द्वारा प्रतिपादित नेपाली छन्दहरुको बारेमा जानकारी प्रबिष्ट गरिएको छैन ) |

देखे पछि भुल्नै गाँह्रो रुप हजुरको


Ghazal

देखे पछि भुल्नै गाँह्रो रुप हजुरको
तारिफ सुन्छु गाउँ सहर खुब हजुरको

मनमा कुरा चपाएर मेरै हजुर भन्छ्यौ,
तर किन सत्य लाग्छन् झुट हजुरको

मन्द मुस्कन छर्छौ जब फूलले डाँह गर्छ,
दुश्मन नै हो कि क्यारे फूल हजुरको

औँशी पनि उजेलीन्छ हजुर साथ भए,
कैले देखी बसमा पर्यो जून हजुरको

यो दुनियाँ पवन'को भरमा बाँचेछन्
पवन किन? पछि पर्छ खुद हजुरको

मेरो पनि जिन्दगी पीरले भरिएको छ



मेरो पनि जिन्दगी पीरले भरिएको छ। 
म हिँड्ने धरातल भीरले भरिएको छ।। 

यहाँ अधर्मीहरुले बास गरेका छन्, 
त्यसैले यो शहर मन्दिरले भरिएको छ।। 

यही जानेर चराहरु आकाशमै रम्छन्, 
मान्छे बाँच्ने धर्ती जन्जिरले भरिएको छ।। 

देखाउँन म सक्दिन तैपनि भन्न सक्छु, 
मेरो हृदय तिम्रै तस्बिरले भरिएको छ।। 

उत्खनन् गरिहेर यो रहस्यमय खाडल। 
बेपत्ता नागरिकको शरीरले भरिएको छ।। 

रहस्य बिक्रम चिमरिया 
बिर्तामोड झापा

तमसुकमा म कैद छु राहदानीमा पनि-Rahasya Bikram Chimariya



तमसुकमा म कैद छु राहदानीमा पनि। 
छैनन् रहरहरू यो जवानीमा पनि।। 

हिजो निष्ठुरीका ति तस्विरहरू जलाएँ।। 
आज त्यही मुहार देखेँ खरानीमा पनि।। 

रित्तो मुटु बोकि हिँड्नेले के थाहा पाउँथे। 
ब्रह्माण्ड अँट्न सक्छ आँखाका नानीमा पनि।। 

ऐनामा कोही भेट्टाएँ म जस्तै उदास। 
उही मान्छे पाएँ तलाउको पानीमा पनि।। 

अब म कुनै हालातमा एक्लो हुनेछैन। 
चोटहरू साथी छन् जिन्दगानीमा पनि।। 

©'रहस्य'बिक्रम चिमरिया 
बिर्तामोड झापा

गर्मी हुन्छ शितल जाडो ताप सराब पिएपछि।

फेरि यो सराबी गजल

गर्मी हुन्छ शितल जाडो ताप सराब पिएपछि।
बढीहाल्दो रहेछ रक्त चाप सराब पिएपछि।।

खाइ खेली ब्यायम गरिकन बनाएको मेरो।
बलियो ज्यान भयो धराप सराब पिएपछि।।

हिजो मन्दिरमै पियौँ अनि मुर्तिलाई थुक्यौँ।
याद हुन्न के धर्म के पाप सराब पिएपछि।।

कमाएको इमान भएको सम्पत्ति जति सबै।
केही दिनमै हुन्छ सखाप सराब पिएपछि।।

उसैको अनुरोधले रहस्य पियक्कड भयो।
उही गर्छ मसँग बिलाप सराब पिएपछि।।

@रहस्य बिक्रम चिमरिया
बिर्तामोड झापा

सम्पतिका नाममा यही झुप्रो छ हामीसँग। -Rahasya Bikram Chimariya




सम्पतिका नाममा यही झुप्रो छ हामीसँग। 
साहु भण्डार छ जत्तिकै गर्छ आसामीसँग।। 

आगोले धावा बोल्नु अगि सोचेकै थिएन। 
महङ्गो पर्नसक्छ दुश्मनी सुनामीसँग।। 

बिना कारण अस्पताल तोडफोड हुँदैन। 
पक्कै खेलबाड भएको थियो बिरामीसँग।। 

यस्तो रोग लागेकोछ यो मनलाई जसको। 
न ओखति छ बैध्यसँग न मन्त्र छ धामीसँग।। 

मेरो मृत्युको रहस्य सोध्यौ भने तिम्रालागि। 
कुनै जवाफ हुनेछैन मेरा मलामीसँग।। 

©'रहस्य'बिक्रम चिमरिया 
बिर्तामोड झापा

संयोग कस्तो शनिबार एक्लै जादै थें हाटैमा-Purna Kanchha Grg


गीत-
संयोग कस्तो शनिबार एक्लै जादै थें हाटैमा
जम्दारको छोरी सोल्टीनी नानी भेटियो बाटैमा
ओखलढुंगा त्यो रुम्जाटार कस्तो छ समचार
के छ हौ विचार सोल्टीनी नानी जोडौ न घरबार

चिसो छ पानी सान-नानी त्यै मलुंग खोलाको
लाउँ माया आजै भोलि के भर यो मर्ने चोलाको
ओखलढुंगा त्यै रानीबन घुमौला गाउँघर
हाँसौला संगै नाँचौला संगै बाँचौला जुनिभर

हिमालको छेउमा गुराँस फूल चरीले टेकेको
यो मर्ने चोला कतिदिन होला भाबिले लेखेको
ओखलढुंगा त्यो तल्लो पटी सुनकोशी दोभान
भेट् भाको बेला लगाइदेउ माया ढल्केला जोवान
ओखलढुंगा टेकनपुर के छ हौ तिम्रो सुर
सोच है ऐले बेलैमा नत्र पुग्यला बन्दीपुर